NCERT Solutions • Class 7 Sanskrit (Deepakam - दीपकम्) |
Students rely onand Class 7th Sanskrit Deepakam Chapter 4 Question Answer न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम् to clarify their doubts after class.
Sanskrit Class 7 Chapter 4 Question Answer न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम्
Class 7 Sanskrit Chapter 4 NCERT Solutions न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम्
कक्षा 7 संस्कृत पाठ 4 के प्रश्न उत्तर न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम्
१. एकः शृगालः इति गीतस्य साभिनयं कक्षायां गानं कुर्वन्तु।
(‘एक सियार’ गीत का अभिनय के साथ कक्षा में गान कीजिए।)
उत्तर:
छात्राः स्वयं कुर्वन्तु।
२. अधः प्रदत्तानां प्रश्नानाम् एकपदेन पदद्वयेन वा उत्तरं लिखन्तु।
(नीचे दिए प्रश्नों के उत्तर एक या दो पद में लिखिए।)
(क) कः वनं गच्छति ? …………………..
(ख) शृगालः कां पश्यति? …………………..
(ग) शृगालस्य मुखे किं जायते? …………………..
(घ) शृगालः किं पश्यति? …………………..
(ङ) द्राक्षाफलं कुत्र दृश्यते ? …………………..
(च) किं शृगालः पुनः पुनः उत्पतति ? ………………….. (आम्/न)
(छ) किं शृगालः द्राक्षाफलं प्राप्नोति ? ………………….. (आम्/न)
उत्तर:
(क) शृगालः
(ख) द्राक्षालताम्
(ग) रसः
(घ) द्राक्षाफलम्
(ङ) लतासु उपरि
(च) आम्
(छ) न
३. अधः प्रदत्तानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखन्तु।
(नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में लिखिए।)
(क) शृंगालः कथं वनं गच्छति? …………………………
(ख) वनं गत्वा शृगालस्य किं जायते ? …………………………
(ग) शृगाल: द्राक्षाफलं कुंत्र पश्यति? …………………………
(घ) द्राक्षाफलं दृष्ट्वा कस्य मुखे रसः जायते ? …………………………
(ङ) अन्ते शृगालः किं वदति ? …………………………
उत्तर:
(क) शृगालः पिपासया बुभुक्षया वनं गच्छति।
(ख) वनं गत्वा शृगालः श्रान्तः जायते खिन्नः जायते।
(ग) शृगालः लतासु उपरि उपरि द्राक्षाफलं पश्यति।
(घ) द्राक्षाफलं दृष्ट्वा शृगालस्य मुखे रसः जायते।
(ङ) अन्ते शृगालः वदति आम्लं द्राक्षाफलम्, आम्लं द्राक्षाफलम्।
अत्र इद अवधेयांश
• अस्मिन् पाठे जायते, लभते, पलायते इति एतादृशानि क्रियापदानि सन्ति।
• एतादृशानां क्रियापदानां रूपाणि लट्-लकारे कथं भवन्ति
४. उपरि प्रदत्तां मञ्जूषां दृष्ट्वा रिक्तस्थानेषु उचित – क्रियापदानि लिखन्तु।
(ऊपर दिए गए मंजूषा को देखकर खाली स्थान में उचित क्रियापद को लिखिए।)
उत्तर:
५. उदाहरणानुसारं एकवचनरूपं दृष्ट्वा द्विवचन- बहुवचनरूपाणि लिखन्तु।
(उदाहरण के अनुसार एकवचन के रूप को देखकर द्विवचन और बहुवचन के रूप लिखिए।)
उत्तर:
६. उदाहरणानुसारं वाक्यद्वयं लिखन्तु।
(उदाहरण के अनुसार दो वाक्य लिखिए।)
उत्तर:
७. उदाहरणं दृष्ट्वा वाक्यानि उचितरूपैः पूरयन्तु।
(उदाहरण देखकर वाक्यों को उचित रूप से पूरा कीजिए।)
(क) शुनकं दृष्ट्वा बालकस्य भयं ……….। (जाय्)
• शुनकं दृष्ट्वा बालकस्य भयं जायते।
(ख) मूषकः मार्जारं दृष्ट्वा ……….। (पलाय्)
(ग) रात्रिकाले मार्गदीपाः …….। (प्रकाश्)
(घ) अहं देवं …….। (वन्द्)
(ङ) त्वं किमर्थं ………। (लज्ज्)
(च) वयं देशं ……..। (सेव्)
उत्तर:
(ख) मूषकः मार्जारं दृष्ट्वा पलायते।
(ग) रात्रिकाले मार्गदीपाः प्रकाशन्ते।
(घ) अहं देवं वन्दे।
(ङ) त्वं किमर्थं लज्जसे ?
(च) वयं देशं सेवामहे।
NCERT Class 7 Sanskrit Chapter 4 Extra Questions and Answers न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम्
प्रश्न 1
|
प्रश्न 2
|
(क) पुत्रः मातरम् अहर्निशम् ……….।
(i) सेवते
(ii) सेवेते
(iii) सेवन्ते
उत्तर:
(i) सेवते
(ख) अहं श्रेष्ठाः अङ्काः ……….।
(i) लप्स्यावहे
(ii) लप्स्ये
(iii) लप्स्यामहे
उत्तर:
(ii) लप्स्ये
(ग) मम गृहम् अतीव ……….।
(i) शोभावहे
(ii) शोभन्ते
(iii) शोभते
उत्तर:
(iii) शोभते
(घ) छात्रः ज्ञानं ……….।
(i) लभते
(ii) लभन्ते
(iii) लभेथे
उत्तर:
(i) लभते
(ङ) वीराः पराक्रमेण विजयं ……….।
(i) लभते
(ii) लभन्ते
(iii) लभेते
उत्तर:
(ii) लभन्ते
(च) सेवकाः स्वामिनम् ……….।
(i) सेवन्ते
(ii) सेवते
(iii) सेवावहे
उत्तर:
(i) सेवन्ते
(छ) मह्यम् सुन्दराणि पुष्पाणि ……….।
(i) रोचन्ते
(ii) रोचते
(iii) रोचध्वे
उत्तर:
(i) रोचन्ते
प्रश्न 3
|
(क) आशुतोषः दूरदर्शनं ……….। (पश्यति/पश्यतः)
(ख) दीक्षा समाचार-पत्रं ……….। (पठति / पठसि)
(ग) तौ गीतं ……….। (गायन्ति/गायतः)
(घ) बालकाः लेखं ……….। (लिखथ / लिखन्ति)
(ङ) शिशवः चित्रं दृष्ट्वा ……….। (मोदन्ते/ मोदते)
(च) ये परिश्रमं न कुर्वन्ति ते सफलतां न ……….। (लभते / लभन्ते)
(छ) साधवः वस्त्राणि ……….। (लभन्ते/लभध्वे)
उत्तर:
(क) पश्यति
(ख) पठति
(ग) गायतः
(घ) लिखन्ति
(ङ) मोदन्ते
(च) लभन्ते
(छ) लभन्ते
प्रश्न 4
|
(क) ‘लभ्’ धातुः, मध्यमपुरुष – एकवचने
(ख) ‘सेव्’ धातुः, प्रथमपुरुष – एकवचने
(ग) ‘शुभ्’ धातुः, उत्तमपुरुष – बहुवचने
(घ) ‘वन्द्’ धातुः, मध्यमपुरुष – बहुवचने
(ङ) ‘मुद्’ धातुः, प्रथमपुरुष – द्विवचने
(च) ‘रुच्’ धातुः, उत्तमपुरुष – एकवचने
(छ) ‘सेव्’ धातुः, प्रथमपुरुष – बहुवचने
उत्तर:
(क) लभसे
(ख) सेवते
(ग) शोभामहे
(घ) वन्दध्वे
(ङ) मोदेते
(च) रोचे
(छ) सेवन्ते
प्रश्न 5
|
(क) …….. सेवामहे |
(ख) ……. शोभसे।
(ग) ……. रोचेते।
(घ) ……. वन्दे।
(ङ) …….. मोदेथे।
(च) ….. पलावहे।
(छ) …….. लज्जध्वे।
(ज) ……… सेवते।
(झ) ……. जायन्ते।
उत्तर:
(क) वयं
(ख) त्वं
(ग) तौ
(घ) अहं
(ङ) युवां
(च) आवां
(छ) यूयं
(ज) सः
(झ) ते
CBSE 2026-27 Board Exam Preparation & Practice Papers
Free Chapter Notes & Question Bank by BoardExams.in